Rodzaje środków dydaktycznych

Jeśli chodzi o rodzaje środków dydaktycznych to jest ich wiele. Dzielą się one głównie na przedmioty, którymi posługują się nauczyciele oraz na przedmioty, które są własnością dzieci. Przedmioty te mogą oddziaływać na wzrok, słuch, wzrok i słuch jednocześnie, a także mogą to być środki częściowo automatyzujące proces nauczania. Środki dydaktyczne różnią się w zależności od tego do nauczania jakiego przedmiotu są wykorzystywane. Podstawowymi środkami dydaktycznymi, które stosowane są w nauczaniu wszystkich przedmiotów, są podręczniki. Są one własnością każdego ucznia i mogą być wykorzystywane zarówno w czasie lekcji, jak i w domach. Podręczniki różnią się od siebie w zależności od przedmiotu, w nauczaniu, którego są wykorzystywane. W nauczaniu przedmiotów humanistycznych stosuje się podręczniki, które zawierają informacje teoretyczne. Jednakże znajdują się w nich zadania i ćwiczenia, które mają na celu sprawdzanie wiedzy, a także rysunki, mapy, zdjęcia i tym podobne, które można zaliczyć do osobnych środków dydaktycznych. Najbardziej złożone są podręczniki do nauki języków obcych, które nazywane są repetytoriami. Składają się one z części teoretycznych, z części zawierających ćwiczenia i zadania, a także z części, którą stanowią słowniki. Niestety takie podręczniki nie są wystarczające jeśli chodzi o naukę języków i należy stosować dodatkowe środki dydaktyczne, które pomogą w nauce.

Rola i funkcja środków edukacyjnych

Rola środków edukacyjnych, zwanych dydaktycznymi w nauczaniu jest obecnie bardzo duża. Wynika to z tego, że obecnie środki dydaktyczne są niezbędnym składnikiem procesu nauczania, które sprawiają, że jest on racjonalny i dobrze zorganizowany. Nie są one oczywiście jedynym składnikiem, który sprawia, że proces nauczania jest właściwie przeprowadzony, ale zdecydowanie ułatwiają go i zwiększają jego efektywność. Środki dydaktyczne stosowane w nauczaniu, ułatwiają bezpośrednie poznawanie rzeczywistości przez uczniów. A oprócz tego pozwalają na poznawanie pośrednie, rozwijanie czynności umysłowych i umiejętności praktycznych. Środki dydaktyczne to wszystkie te przedmioty, które oddziałują na zmysły ucznia w celach poznawczych związanych z programem nauczania. Funkcje jakie spełniają środki dydaktyczne to przede wszystkim: funkcja poznawcza, kształcąca i dydaktyczna. Funkcja poznawcza polega oczywiście, jak sama nazwa wskazuje na poznawaniu rzeczywistości. Funkcja kształcąca natomiast polega na rozwijaniu zdolności poznawczych. Natomiast funkcja dydaktyczna związana jest z tym, że środki dydaktyczne to źródło wiedzy, które pozwala na zdobywanie informacji oraz ich utrwalanie. Funkcje środków dydaktycznych uzupełniają się wzajemnie i są takie same dla każdego rodzaju środków dydaktycznych.

Edukacja patriotyczna kiedyś

W latach II- Wojny Światowej oraz w latach panowania komunizmu, wychowanie patriotyczne przybierało formę praktyczną. Wychowawcami było głównie pokolenie wychowane w latach 20-lecia międzywojennego. To w jaki sposób zostali oni wychowani miało ogromne znaczenie w późniejszych latach. Otóż bez właściwego wychowania patriotycznego prowadzonego w 20-leciu międzywojennym nie byłby możliwy fenomen polskiego państwa podziemnego, masowy ruch oporu i tragiczna, wielka ofiara Powstania Warszawskiego. Ludzie walczący o wolność i niepodległość w czasach II wojny światowej i czasach komunizmu byli praktycznymi wychowawcami patriotycznymi. Swoimi czynami uczyli miłości do ojczyzny i narodu, miłości do wolności, obowiązku przechowania narodowej tradycji, wiary w odrodzenie niepodległej Ojczyzny. Wychowanie patriotyczne odbywało się więc w praktyce, a było to niezwykle skuteczne, co pokazała porażka władz PRL-u w walce o „duszę” kolejnego pokolenia, które uformowane przez socjalistyczną szkołę miało stać się podporą władzy „robotniczo-chłopskiej”, a zamiast tego walczyło z komunizmem, niesprawiedliwością i próbą wpojenia patriotyzmu socjalistycznego. Współcześnie, wychowanie patriotyczne jest równie ważne, ale zdecydowanie trudniejsze. Otóż nastały czasy względnego spokoju, integracji europejskiej i szeroko rozumianej polityki międzynarodowej.

Wycieczki edukacyjne

Wycieczki do miejsc pamięci narodowej są dla dzieci i młodzieży ciekawe, a same miejsca pamięci narodowej są chętnie przez nich odwiedzane. Dla najmłodszych dzieci wycieczki takie, są ciekawe ponieważ sama wycieczka jest dla nich atrakcyjna. Należy jednak pamiętać o tym, że należy taką wycieczkę przygotować starannie i odpowiednio dla wieku dzieci, tak żeby wzbudzić ich naturalną ciekawość, a nie zmęczyć i nie zniechęcić. Dla starszych dzieci i młodzieży takie wycieczki są ciekawe ze względu na możliwość poznawania historii swoich okolic i kraju. Dla dzieci i młodzieży atrakcyjna jest lokalna historia, której najczęściej nie znają, a którą chcą poznawać. Dzieci i młodzież, które odwiedzają miejsca pamięci narodowej uczą się głównie historii lokalnej i historii państwa polskiego. Dzięki nauce tej historii, która jest wypełniona bohaterami wojennymi, którzy walczyli o wolność kraju i narodu, dzieci i młodzież uczą się czym jest miłość, szacunek i odpowiedzialność za ojczyznę. Potwierdziły to badania. Ponieważ każda z badanych osób poznała fakty historyczne, o których nie wiedziała. A fakty te wiązała ze wzbudzaniem pozytywnych uczuć, które są związane z patriotyzmem. Miejsca pamięci narodowej wzbudzają w dzieciach i młodzieży same pozytywne uczucia. Otóż osoby biorące udział w badaniach, przeprowadzonych na potrzeby niniejszej pracy, wymieniały tylko pozytywne uczucia związane z odwiedzonymi miejscami.

Edukacja patriotyczna i jej narzędzia

Odwiedzanie miejsc pamięci narodowej jest bardzo ważne w procesie edukacji patriotycznej. Wzbudza w uczestnikach takich wycieczek poczucie tożsamości narodowej, kształtuje w nich więź do własnego kraju, ziemi lokalnej i społeczności, a także kształtuje poczucie odpowiedzialności za własny kraj i naród. Wszystkie te czynniki wraz ze znajomością historii kraju świadczą o patriotyzmie obywateli. Patriotyzm ten kształtuje się od najmłodszych lat. Pomagają w tym wycieczki do miejsc pamięci narodowej, które są w procesie dydaktyczno – wychowawczym bardzo ważne. Otóż ich zadaniem jest poznanie historii tych miejsc, a przez to historii kraju, a także poznanie historii i czynów wybitnych Polaków. W czasie takich wycieczek uczestnicy, poznają wiedzę teoretyczną w praktyce. Oprócz tego, wzbudzają świadomość wśród młodych ludzi i wzbudzają więzi z własnym krajem i narodem. Jest to bardzo ważne zwłaszcza w czasach względnego spokoju i w czasach kiedy podróże po całym świecie są możliwe, a granice większości państw otwarte. Natomiast uczucia patriotyczne jakie były wzbudzane w narodzie w czasach zrywów niepodległościowych i lat okupacji, muszą zostać wyzwolone w młodym pokoleniu w inny sposób. Jednym i podstawowym z nich jest pamięć o czasach przeszłych.

Historia edukacji patriotyzmu w Polsce

Wychowanie patriotyczne kształtowało się na przełomie wieków we wszystkich krajach na świecie. Obraz nie tylko wychowania patriotycznego, ale i samego patriotyzmu jest w poszczególnych krajach ukształtowany przez ich historię i doświadczenia lat poprzednich. Mieszkańcy każdego kraju mają swoje symbole i zachowania patriotyczne. Przykładowo przejawem patriotyzmu u Francuzów, jest mówienie tylko w ojczystym języku oraz kupowania tylko rodzimych produktów. Amerykanie podczas śpiewania hymnu stają wyprostowani i kładą dłoń na piersi. Japończycy podczas śpiewania hymnu stają twarzą zwróconą w stronę flagi państwowej. W Polsce również obchodzi się święta patriotyczne, w szkołach uczy się historii i znaczenia symboli państwowych, po to żeby w przyszłości te święta nie były tylko dniami wolnymi od pracy. Jednak Polacy spotykani na ulicach często potrafią zaśpiewać tylko pierwszą część Mazurka Dąbrowskiego, niektórzy wcale. Dzieci słysząc hymn nie stają na baczność, chyba, że słyszą go przy okazji apeli w szkole. Tak jak różni się historia Polaków w stosunku do innych narodów, tak też wychowanie patriotyczne jest inne. Trudno jest odpowiedzieć na pytanie czy jest ono prawidłowe. Badacze, którzy zajmują się tymi zagadnieniami muszą poznawać także sposoby wychowania patriotycznego w innych państwach świata.

Wychowanie patriotyczne

Wychowanie patriotyczne było i jest związane z tożsamością narodową, poczuciem, że należy poświęcać się dla dobra ojczyzny, która jest wspólnym dobrem całego narodu. W okresie dwudziestolecia międzywojennego, w szkołach kładziono duży nacisk na wychowanie patriotyczne, które było powiązane nierozerwalnie z wychowaniem religijnym. Cele wychowania patriotycznego w tym okresie, osiągano dzięki: tworzeniu organizacji młodzieżowych, organizowaniu uroczystości o charakterze patriotycznym, imprez artystycznych, wycieczek, wieczornic oraz apeli, które propagowały postaci wybitnych Polaków, a także wartości jakie im przyświecały. Szkoła otwierała się także na wychowanie patriotyczne społeczności lokalnej, szczególnie starszego pokolenia, które nie miało wyrobionego poczucia państwowości polskiej i było zżyte z duchem zaborców. Szkoły zarówno te na wsiach, jak i w miastach organizowały w ramach wychowania patriotycznego uroczystości związane z rocznicami: śmierci wybitnych Polaków, sprawowania władzy przez Ignacego Mościckiego, związanymi z postacią Józefa Piłsudskiego, a także innych wydarzeń historycznych. Ważne było to, żeby poznać dokładnie historię swojej Ojczyzny, bo to znajomość historii pozwalała utożsamiać się ze swoim narodem. Prawdziwy patriota powinien znać historię swojego kraju, ale nie zapominając o teraźniejszości. Taki sam cel, poznania historii i wywołania uczuć patriotycznych młodego pokolenia miały wycieczki krajoznawcze, do miejsc ważnych wydarzeń historycznych.

Wychowanie patriotyczne dzisiaj

Element edukacji dzieci i młodzieży, jakim jest wychowanie patriotyczne, obecnie jest znacznie trudniejszy do realizacji. Współcześnie, wychowanie patriotyczne jest równie ważne, ale zdecydowanie trudniejsze. Otóż nastały czasy względnego spokoju, integracji europejskiej i szeroko rozumianej polityki międzynarodowej. Wychowanie patriotyczne musi być zgodne z tolerancją wobec innych narodów i ogólną współpracą i uzależnieniem we wszystkich dziedzinach życia różnych państw. Bardzo ważne jest więc we współczesnym wychowaniu patriotycznym, aby uczyć o współczesnej sytuacji politycznej państwa. Wychowankowie muszą stać się świadomi swoich obowiązków wobec państwa zarówno społecznych, gospodarczych jak i politycznych. Obowiązkiem szkół i rodziny jest więc wpojenie młodemu pokoleniu tych elementów współczesnego życia, ale również należy pamiętać o kształtowaniu poczucia tożsamości kulturowej, lokalnej i narodowej, postaw patriotycznych oraz rozbudzaniu zainteresowania kulturą regionu i życiem lokalnym. Wychowanie patriotyczne w swojej formie zmieniało się na przestrzeni wieków, jednak zawsze było ono obowiązkiem starszego pokolenia, szkoły i rodziny. Bez względu na okres dziejów wychowanie patriotyczne, jest także związane z nauką szeroko pojętej miłości do Ojczyzny i narodu.

Nauka patriotyzmu

Jednym z podstawowych elementów edukacji dzieci i młodzieży powinno być wychowanie patriotyczne. W rozważaniach dotyczących wychowania patriotycznego, bardzo ważne jest, aby poznać także znaczenie definicji samego wychowania, które można znaleźć w literaturze pedagogicznej. Otóż wychowanie w literaturze pedagogicznej określane jest jako proces, który oddziałuje na psychikę i zachowanie człowieka. Oddziaływanie to rozumiane jest jako wywieranie wpływu na światopogląd, a także na zmiany w osobowości i zachowaniu. Najogólniej mówiąc wychowanie jest więc dokonywaniem zmian w rozwoju człowieka, przez czynniki zewnętrzne. Jednak definicji wychowania próbujących w znacznie bardziej dokładny sposób określić, czym ono jest, jest znacznie więcej. Niektóre z nich określają wychowanie jako oddziaływanie osób ze starszego pokolenia, na zachowanie osób z młodszego pokolenia, mające na celu zmianę światopoglądu i zachowania młodzieży żeby rozwój odbył się zgodnie z określonym ideałem człowieka. Jednak takie postrzeganie wychowania jest niebezpieczne ze względu na to, że może świadczyć o tym, iż wychowawcy zbytnio ingerują w rozwój młodego człowieka i mogą nim manipulować, traktując wychowanka przedmiotowo.

Edukacja obywatelska

W dzisiejszych czasach edukacja obywatelska związana z postawami patriotycznymi jest bardzo ważne. Głównie z tego względu, że w czasach kiedy można podróżować po całym świecie i zmieniać miejsce zamieszkania i miejsce pracy już nie tylko w kraju, ale i za jego granicami oraz w czasach względnego spokoju, bardzo trudno jest samoistnie wzbudzić w sobie postawę patriotyczną. Często też zdarza się, że obywatele danego państwa nie znają swojej tożsamości narodowej rodząc się i wychowując poza granicami rodzinnego kraju. Obecnie wychowanie patriotyczne ma więc ogromne znaczenie. Jednym z elementów wychowania patriotycznego jest poznanie historii swojego narodu. Dopiero od poznania historii można zacząć wychowanie obywatelskie.
Wychowanie obywatelskie składa się z wielu elementów. Podstawowym jest poznanie historii swojej ojczyzny. Dzięki poznaniu, jak w przypadku Polski, postaci bohaterów narodowych, którzy walczyli i oddawali życie za wolność swojego kraju i narodu, nauczyć się można miłości do ojczyzny, szacunku do niej i odpowiedzialności za nią. Dzięki temu poznaje się również własną tożsamość narodową. Tożsamość narodowa to nic innego jak poznanie swoich przodków, utożsamianie się z danym narodem i krajem. Doskonałym sposobem na uczenie obywateli patriotycznych postaw jest, zwłaszcza w przypadku dzieci i młodzieży organizowanie wycieczek do miejsc pamięci narodowej.